Canllaw "Eatwell"

Mae'r Canllaw Eatwell yn dangos faint o'r hyn rydyn ni’n ei fwyta'n gyffredinol a ddylai ddod o bob grŵp bwyd i sicrhau deiet iach a chytbwys.

Nid oes angen i chi sicrhau'r cydbwysedd hwn gyda phob pryd bwyd, ond ceisiwch gael y cydbwysedd yn iawn dros ddiwrnod neu wythnos hyd yn oed.

Ffrwythau a Llysiau

Eatwell Guide fruit and veg

Nid yw'r rhan fwyaf ohonom yn bwyta digon o ffrwythau a llysiau o hyd. Dylent gyfrif am dros draean o'r bwyd rydym yn ei fwyta bob dydd.

Ceisiwch fwyta o leiaf 5 dogn o amrywiaeth o ffrwythau a llysiau bob dydd. Dewiswch o ffrwythau a llysiau ffres, rhewedig, tun, sych neu sudd.

Cofiwch y dylid cyfyngu sudd ffrwythau a smwddis i ddim mwy na chyfanswm cyfunol o 150ml y diwrnod.

Mae ffrwythau a llysiau yn ffynhonnell dda o fitaminau, mwynau a ffibr

Dysgwch fwy am sut i gael eich 5 mewn Diwrnod

Bwydydd Startsh

Eatwell Guide starchy foods

Dylai bwyd startsh ffurfio ychydig dros draean o'r bwyd rydym yn ei fwyta. Dewiswch fathau grawn cyflawn ffibr uwch, fel pasta gwenith cyfan a reis brown, neu gadewch grwyn ar datws.

Mae yna hefyd fersiynau ffibr uwch o fara gwyn a phasta.

Mae bwydydd startsh yn ffynhonnell dda o egni a dyma brif ffynhonnell amrywiaeth o faetholion yn ein deiet.

Dysgwch fwy am fwydydd startsh

Llaeth a Chynhyrchion llaeth

Eatwell Guide dairy

Mae llaeth, caws, iogwrt a fromage frais yn ffynonellau da o brotein a rhai fitaminau, ac maen nhw hefyd yn ffynhonnell bwysig o galsiwm, sy'n helpu i gadw ein hesgyrn yn gryf.

Ceisiwch fynd am gynnyrch braster a siwgr is lle bo'n bosibl, fel llaeth braster 1%, caws braster is neu iogwrt braster isel plaen

Dysgwch fwy am laeth a bwydydd llaeth

Protein

Eatwell Guide proteins

Mae'r bwydydd hyn yn ffynonellau da o brotein, fitaminau a mwynau. Mae corbys, fel ffa, pys a ffacbys, yn ddewisiadau amgen da yn lle cig gan eu bod yn is mewn braster ac yn uwch mewn ffibr a phrotein hefyd.

Dewiswch ddarnau o gig heb fawr o fraster a briwgig, a bwyta llai o gig coch a chig wedi'i brosesu fel cig moch, ham a selsig.

Anelwch at o leiaf 2 gyfran o bysgod bob wythnos, a dylai 1 ohonynt fod yn olewog, fel eog neu facrell.

Dysgwch am gorbys, pysgod, wyau a chig.

Braster

Eatwell Guide oils

Mae brasterau annirlawn yn frasterau iachach ac maen nhw’n cynnwys olew llysiau, had rêp, olewydd a blodau haul.

Cofiwch fod pob math o fraster yn uchel mewn egni a dylid ei fwyta'n gynnil.

Dysgwch fwy am y gwahanol fathau o fraster yn ein deiet

Siwgr

Eatwell Guide fats

Mae'r bwydydd hyn yn cynnwys siocled, cacennau, bisgedi, diodydd meddal llawn siwgr, menyn, ymenyn gloyw a hufen iâ.

Nid oes eu hangen yn ein deiet, felly dylid eu bwyta'n llai aml ac mewn symiau llai

Cael awgrymiadau ar dorri i lawr ar siwgr

Dŵr

Eatwell Guide drinks

Mae dŵr, llaeth braster is a diodydd siwgr is neu heb siwgr, gan gynnwys te a choffi, i gyd yn cyfrif.

Mae sudd ffrwythau a smwddis hefyd yn cyfrif tuag at faint o hylif rydych chi’n ei yfed, ond maen nhw’n cynnwys siwgrau rhydd sy'n gallu niweidio dannedd, felly cyfyngwch y diodydd hyn i gyfanswm cyfunol o 150ml y dydd.

Dysgwch fwy am ddŵr, diodydd a'ch iechyd